بازگشت اینترنت جهانی | اینترنت ملی کی تمام میشود

با گسترش اینترنت ملی ایران، چشم انداز خدمات دیجیتال در کشور نیز دست خوش تغییراتی اساسی می شود. این تحول می تواند فرصت هایی را برای رشد کسب وکارهای بومی، توسعه زیرساخت های داخلی و ارتقای امنیت سایبری فراهم کند. از سوی دیگر، برخی نگران اند که محدود شدن ارتباط با اینترنت جهانی، موجب کند شدن روند نوآوری، کاهش رقابت پذیری و محدود شدن دسترسی به فناوری های روز شود. آینده خدمات دیجیتال در ایران، تا حد زیادی به نحوه پیاده سازی اینترنت ملی، سطح شفافیت سیاست گذاری و تعامل آن با اینترنت جهانی بستگی خواهد داشت.

اینترنت ملی چیست؟

ابتدا به این سوال پاسخ دهیم که اصلا اینترنت ملی چیست؟ برخی از کشورها مانند کره شمالی، روسیه و چین به جای اینترنت جهانی از اینترنت ملی بهره می گیرند؛ چرا که می توانند از این طریق به اطلاعات و داده های درون شبکه هایی که در حال تبادل است، نظارت دقیق داشته باشند. در حقیقت اینترنت ملی بستری را برای دولت فراهم می کند تا طبق یکسری پروتکل هایی کاربران بتوانند از خدمات و اینترنت بهره مند شوند. لازم به ذکر است که اینترنت ملی نسبت به اینترنت جهانی در ارائه خدماتی مانند شبکه های مجازی، موتور جستجو، سرویس های ایمیل و… بسیار محدودیت و ضعف دارد.

طبق آخرین اخبار و گفته هایی که از مسئولین به بیرون درج شده است، با فعال سازی اینترنت ملی قصد دارند جلو خروج درخواست های دسترسی از مراکز داده درون کشور را بگیرند و یا به اصطلاح دیگر، این درخواست ها به وسیله ارتباط امن و محرمانه، درون یک شبکه داخلی پردازش شوند. ناگفته نماند که مسئولین این امر می گویند با فعال سازی اینترنت ملی، ارتباط با اینترنت جهانی قطع نمی شود و همچنین دسترسی به سایت های داخلی با سرعت بیشتر و قیمت کمتر انجام می شود.

فاصله گرفتن از جهان دیجیتال با نت ملی

اینترنت ملی در ظاهر به دنبال تقویت زیرساخت های داخلی و استقلال دیجیتال است، اما از منظر فنی و تخصصی، نگرانی هایی جدی در خصوص عقب ماندگی تکنولوژیک و انزوای دیجیتال کشور مطرح است. در ادامه، برخی از چالش های کلان و تخصصی این رویکرد مورد بررسی قرار می گیرد:

• کاهش تعامل با اکوسیستم جهانی فناوری: یکی از زیربناهای رشد فناوری در دنیا، تعامل آزاد و مستمر با پلتفرم ها، ابزارها و شبکه های جهانی است. مهندسان نرم افزار، پژوهشگران داده، و فعالان استارتاپی نیازمند ارتباط دائمی با منابع بین المللی، انجمن های تخصصی، مخازن کد و ابزارهای توسعه هستند. محدودیت در این ارتباط، موجب افت مهارت های فنی، تأخیر در انتقال فناوری و محدود شدن جریان یادگیری می شود.
• آسیب به موقعیت رقابتی نیروی متخصص: متخصصان ایرانی در بسیاری از حوزه ها، از جمله هوش مصنوعی، امنیت سایبری و علوم داده، پتانسیل فعالیت در سطح بین المللی دارند. اما در فضایی که دسترسی به پلتفرم های آموزشی، بازارهای جهانی و ابزارهای توسعه با مانع مواجه باشد، رقابت پذیری نیروی کار متخصص در سطح جهانی کاهش خواهد یافت و احتمال مهاجرت نخبگان نیز بیشتر می شود.
• دشوار شدن صادرات خدمات دیجیتال: یکی از حوزه های موفقیت آمیز اقتصاد دیجیتال ایران، صادرات خدمات نرم افزاری و فریلنسینگ است. با محدود شدن بسترهای ارتباطی و نبود امکان تعامل مؤثر با مشتریان خارجی، این فرصت ها به شدت محدود شده و سهم ایران از بازار جهانی فناوری کاهش می یابد.
• کاهش نوآوری و ریسک گریزی در فضای استارتاپی: در شرایطی که بخش زیادی از سرویس های خارجی قابل استفاده نیست و رقابت با نمونه های جهانی به طور مصنوعی حذف می شود، انگیزه ای برای نوآوری، ارتقای کیفیت و ارائه خدمات بهتر باقی نمی ماند. این وضعیت به تدریج منجر به شکل گیری محیطی محافظه کار، انحصاری و فاقد رشد خواهد شد.
• محدود شدن دسترسی به استانداردهای بین المللی: از استانداردهای کدنویسی گرفته تا پروتکل های امنیتی و زیرساخت های ابری، بیشتر دانش فنی به صورت باز و بین المللی تولید و به روزرسانی می شود. در صورت جدا شدن از این چرخه، زیرساخت داخلی با تأخیر و نقصان به روزرسانی خواهد شد و خطرهای امنیتی یا ناکارآمدی سیستم ها افزایش می یابد.

ایا قطعی کامل اینترنت راه است؟

به گزارش گروه رسانه ای شرق، طی یک هفته گذشته و به دنبال قطع کامل اینترنت بین الملل و بهم ریختن بازار کریپتو، وضعیت دسترسی به اینترنت ثابت و همراه داخلی هم ناپایدار است. بررسی وضعیت اینترنت داخلی طی یک هفته گذشته و به دنبال قطع اینترنت بین الملل، نشان می دهد که شبکه ارتباطی کشور به صورت کلی ناپایدار است و اختلالات گسترده و نوسانی در شهرها و استان های مختلف دسترسی کاربران به همین اینترنت داخلی را هم با مشکل مواجه کرده است. گزارش های مردمی حاکی است که اینترنت داخلی در بسیاری از مناطق با کاهش سرعت، افزایش تأخیر و قطعی های مقطعی همراه است.

قطعی اینترنت کی وصل میشود؟

با توجه به نا آرامی های اخیر در این شهرها و تشویق و ترغیب جوانان و نوجوانان توسط رسانه های خارجی باعث شده محدودیت هایی مانند اینترنت ملی به وجود بیاید. برخی از کاربران تهرانی مدعی هستند که کندی شدید اینترنت همراه سبب عدم باز شدن شبکه های اجتماعی خارجی شده است البته فیلترشکن های رایگان یکی از مهم ترین مسائلی بوده که منجر به کاهش سرعت اینترنت شده است به عبارتی آی پی های غیر ایرانی در کشورمان سرعت پایینی پیدا کردند که دلیل آن همین فیلترشکن ها می باشد.

البته قطعی اینترنت به معنای اینکه اینترنت به صورت کامل از دسترس خارج شود نیست و فقط اینترنت بین الملل محدودیت هایی خواهند داشت و دسترسی به بازار هایی مانند بازار NFT است ولی اینترنت ملی و سایت ها و شبکه های اجتماعی داخلی با سرعت همیشگی در دسترس مردم قرار دارند. سایت برترین ها مدعی شده که استان های لرستان ، اردبیل ،آذربایجان شرقی، خوزستان ، گلستان،خراسان شمالی، فارس، اصفهان ، سیستان و بلوچستان ،خراسان جنوبی، آذربایجان غربی ، استان مرکزی، یزد ، همدان و چهارمحال و بختیاری با اختلالات اینترنت بین الملل مواجه هستند و سرعت پایین اینترنت باعث شده که بسیاری از فیلترشکن ها فعال نشوند اما کسانی که کار اینترنت بین المللی دارند همچنان بدون قطعی قادر خواهند بود فعالیت کنند.

تصمیم گیری برای وضعیت اینترنت

خبرگزاری فارس نوشته است که «تا فروکش کردن اقدامات هسته های ترور» تغییری در وضعیت دسترسی به اینترنت ایجاد نخواهد شد. این خبرگزاری در مطلبی که امروز، چهارشنبه ۲۴ دی ماه، منتشر کرده با اشاره به حوادث اخیر کشور نوشته است: «تا زمانی که اینترنت بین المللی و شبکه های خارجی متصل بود، خشونت در خیابان ها، آسیب به اموال و قتل مردم نیز، رو به افزایش بود اما درست از زمانی که در شب پنجشنبه، 18 دی ماه اینترنت محدود شد، آتش اقدامات تروریستی فروکش کرد و ارتباط میان این هسته ها، مختل شد.»

در این مطلب با اشاره به این که در جریان وقایع اخیر دشمن قصد داشته «پس از شکل گیری اغتشاشات، سطح خشونت افزایش یابد تا در فضای ناامنی عمومی کشور، سرویس های جاسوسی اسرائیل، گروهک های تروریستی مانند منافقین، جیش الظلم، پژاک و کومله را در سطح گسترده فعال کنند؛ تا بتوانند کشته سازی از مردم را در سطح کلان و فراگیر، رقم بزنند.» توضیح داده است که این اقدامات همگی از طریق اینترنت بین الملل سازماندهی می شده است: «نکته مهم این است که هماهنگی سرشبکه ها و لیدرهای هسته های ترور، بدون فضای اینترنت بین المللی بسیار دشوار است و ادامه وضعیت فعلی اینترنت تا فروکش کردن اقدامات هسته های ترور، یک روند محتمل به نظر می رسد.»

با در نظر داشتن مجموع این شرایط، خبرگزاری فارس در پایان این طور وضعیت اینترنت که بازار بورس را هم بهم ریخته است در روزهای آتی را جمع بندی و پیش بینی کرده است: «در نتیجه، به نظر می رسد در یکی دو هفته آتی، تصمیم گیری نهایی برای دسترسی بیشتر به فضای اینترنت، در نهادهای مربوطه انجام خواهد شد. با این پیش بینی، به نظر می رسد اینترنت بین الملل و همه سرویس های ضروری که بر بستر آن فعال هستند فعلا در دسترس نخواهند بود و چالش هایی که مردم و کسب وکارها در نبود این اینترنت تجربه می کنند کماکان ادامه خواهد داشت.

نتیجه گیری

به زبان ساده، اینترنت ملی شده قرار است پلتفرمی برای برقراری ارتباط داخلی بدون نیاز به اینترنت جهانی باشد. در واقع اگر بخواهید با یک وب سایت واقع در داخل ایران یا خدماتی که داخل کشور ارائه می دهد ارتباط برقرار کنید، نیازی به حمل داده های خود از طریق روترها و دروازه های بین المللی نباشد. همچنین برای آرام کردن و کنترل جو کشور قرار شده است تا اطلاع ثانوی وضعیت اینترنت به همین صورت ادامه پیدا می کند و در زمان مناسب در مورد این موضوع تصمیم گیری میشود.

هلدینگ آلنداینوست از شما برای مطالعه این مقاله صمیمانه تشکر می‌کند و امیدوار است مطالب ارائه شده برایتان مفید و الهام بخش باشد.