بازار سهام، بورس ایران، انواع بورس و تحلیل بورس

فهرست مطالب

بورس چیست؟ 1.1. ​بازار سهام به زبان ساده نقش بورس در اقتصاد کشور مفهوم سهام و اوراق بهادار  3.1. ابزار های مشتقه تاریخچه بورس 4.1. شروع فعالیت بورس تهران 4.2.نقش فرا بورس و بورس کالا 4.3.توسعه بورس انرژی و بورس مسکن انواع بورس ایران 5.1.بورس اوراق بهادار 5.2.فرابورس ایران 5.3.بورس کالا 5.4.بورس انرژی 5.5.بازار آتی 5.6.بازار آپشن ویژگی های بورس 6.1.مزایا: شفافیت، نقدشوندگی، سودآوری 6.2.معایب: نوسانات بالا، ریسک های سیاسی و اقتصادی نحوه ورود به بازار بورس 7.1.دریافت کد بورسی از کارگزاری 7.2.آشنایی با سامانه های معاملاتی آنلاین 7.3.روش های غیرمستقیم سرمایه گذاری (صندوق ها) 7.4.مقایسه بازار سهام با دیگر بازار های مالی

بورس، بازاری پویا و پیچیده است که در آن سهام شرکت‌ها به صورت علنی خرید و فروش می‌شود. این بازار، نقشی حیاتی در اقتصاد ایفا می‌کند و به عنوان منبع تأمین مالی برای شرکت‌ها و فرصتی برای سرمایه‌گذاری برای افراد عمل می‌کند.

آیا می دانستید شاخص اصلی بازار بورس ایران، تدپیکس (TEDPIX)، در ژانویه ۲۰۲۶ به رکورد تاریخی ۴٬۴۸۱٬۰۰۰ واحد رسید؟ با این حال، در ۲۷ ژانویه ۲۰۲۶، این شاخص با سقوط ۱۰.۴۳ درصدی به ۴٬۰۱۱٬۰۰۰ واحد رسید. این نوسانات چشمگیر نشان دهنده ماهیت پویای بازار سهام و بورس است.

بازار سهام یا بورس، محلی رسمی برای خرید و فروش اوراق بهادار و سهام شرکت هاست. در ایران، دو بازار اصلی سهام شامل بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران فعالیت می کنند. سرمایه گذاری در بازار بورس ایران، علیرغم ریسک های موجود، مزایای قابل توجهی از جمله امکان کسب سود و استقلال مالی برای سرمایه گذاران به همراه دارد. همچنین باید توجه داشت که تعداد افرادی که در ایران کد سهامداری (کد معاملاتی) دریافت کرده اند از ۹.۶ میلیون نفر فراتر رفته است.

البته، هر گونه اقدام عمدی و فریبکارانه برای افزایش یا کاهش قیمت اوراق بهادار از طریق ایجاد ظاهری گمراه کننده در فرآیند معاملات بازار، دستکاری قیمت محسوب می شود که پیامدهای آن شامل خدشه به اعتماد عمومی و افزایش ریسک سرمایه گذاری است. بنابراین، آگاهی از قوانین و مقررات بازار سهام برای همه سرمایه گذاران ضروری است.

در این مقاله، به طور کامل و دقیق با مفهوم بازار سهام، ساختار بورس ایران، انواع بازارهای بورس، مزایا و معایب سرمایه گذاری و نحوه ورود به بازار آشنا خواهید شد. با توجه به اینکه ارزش کل بازار سهام جهانی از ۲.۵ تریلیون دلار در سال ۱۹۸۰ به ۱۱۱ تریلیون دلار تا پایان سال ۲۰۲۳ رسیده است، اهمیت شناخت این بازار بیش از پیش آشکار می شود.

در این مقاله، به بررسی ابعاد مختلف بازار بورس می‌پردازیم. از چیستی و کارکرد آن تا اصطلاحات رایج و چگونگی سرمایه‌گذاری در آن، سفری به دنیای بورس خواهیم داشت. در این مبحث از آلنداینوست، به طور خلاصه به موارد زیر اشاره خواهیم کرد:

• تعریف بازار بورس: توضیح مختصری از ماهیت بازار بورس، انواع آن و نقش آن در اقتصاد.
• مزایای سرمایه‌گذاری در بورس: تشریح برخی از مزایای سرمایه‌گذاری در بورس مانند پتانسیل سود بالا، تنوع‌سازی سبد سرمایه‌گذاری و شفافیت اطلاعات.
• مخاطبان این مقاله: چه کسانی می‌توانند از این مقاله بهره‌مند شوند، از جمله سرمایه‌گذاران تازه‌وارد، دانشجویان رشته‌های مالی و افراد علاقه‌مند به بازار بورس.
• ساختار مقاله: ارائه یک نمای کلی از محتوای مقاله و ترتیب مباحثی که در ادامه به آنها پرداخته خواهد شد.

در ادامه مقاله، به طور مفصل به موارد زیر خواهیم پرداخت:

• اصطلاحات رایج در بورس: معرفی و توضیح اصطلاحات کلیدی مانند سهم، شاخص بورس، اوراق بهادار، کارگزاری و سبد سرمایه‌گذاری.
• نحوه سرمایه‌گذاری در بورس: مراحل گام‌به‌گام سرمایه گذاری در بورس، از جمله انتخاب کارگزاری، افتتاح حساب و خرید سهام.
• تحلیل بازار بورس: معرفی روش‌های مختلف تحلیل بازار بورس در دنیا برای انتخاب سهم مناسب جهت سرمایه‌گذاری.
• مفاهیم کلیدی در تحلیل بورس: بررسی مفاهیمی مانند نسبت‌های مالی، نمودارهای قیمتی و اخبار و رویدادهای اقتصادی که بر بازار بورس اثرگذار هستند.
• استراتژی‌های سرمایه‌گذاری در بورس: معرفی انواع استراتژی‌های سرمایه‌گذاری مانند سرمایه‌گذاری بلندمدت، کوتاه‌مدت و نوسان‌گیری.
• مدیریت ریسک در بورس: آموزش روش‌های مدیریت ریسک در سرمایه‌گذاری در بورس برای به حداقل رساندن ضرر.
• منابع آموزش بازار: بورس معرفی منابع آموزشی معتبر برای یادگیری بیشتر در مورد بازار بورس.

با مطالعه این مقاله، خوانندگان می‌توانند درک کاملی از بازار بورس به دست آورند و با آگاهی و اطلاعات کافی در این بازار سرمایه‌گذاری کنند.

توجه: به خاطر داشته باشید که سرمایه گذاری در بورس با ریسک همراه است و هیچ تضمینی برای کسب سود وجود ندارد. قبل از سرمایه‌گذاری، حتماً تحقیقات لازم را انجام دهید و با یک مشاور مالی مشورت کنید. همچنین جهت آموزش و یادگیری بورس، به یخش دوره آموزشی بورس آلنداینوست مراجعه کنید.

بورس چیست؟

بورس و بازار سهام را می توان به عنوان مرکز تلاقی سرمایه های خرد و کلان جامعه توصیف کرد. برای ورود به این دنیای جذاب مالی، ابتدا باید با مفاهیم پایه آشنا شد. بازار سهام یا بازار بورس، بازاری رسمی و سازمان یافته است که در آن خرید و فروش اوراق بهادار تحت ضوابط، قوانین و مقررات خاصی انجام می شود. این بازار محلی برای معامله سهام شرکت ها و مشتقات آن در قیمت های توافق شده است. واژه بورس از کلمه فرانسوی "Bourse" گرفته شده و به بازاری سازمان یافته اشاره دارد که قیمت گذاری، خرید و فروش کالا، قرارداد آتی و اوراق بهادار در آن انجام می پذیرد. تاریخچه واژه بورس به قرن پانزدهم میلادی بازمی گردد، زمانی که بازرگانان در شمال غربی بلژیک، در مقابل خانه بزرگ زاده ای به نام "واندِر بورس" جمع می شدند و به خرید و فروش کالاهای خود می پرداختند. اولین بورس اوراق بهادار جهان در اوایل قرن هفدهم میلادی در آمستردام هلند تشکیل شد.

بازار سهام (بورس) به زبان ساده

به زبان ساده، بورس نوعی بازار است که در آن به جای خرید و فروش کالاهای فیزیکی، سهام شرکت ها معامله می شود. در ایران، بورس به چهار زیر مجموعه تقسیم شده است: بورس اوراق بهادار تهران، فرابورس ایران، بورس کالا و بورس انرژی. معاملات در بورس اوراق بهادار ایران از ساعت ۹ تا ۱۲:۳۰ انجام می شود.

فلسفه کلیدی شکل گیری بورس، ایجاد بازاری منسجم، قانونمند، پیوسته و شفاف برای تجمیع سرمایه های خرد و کلان سرمایه گذاران به منظور تأمین مالی شرکت ها و پروژه های آن هاست. با خرید سهام یک شرکت، فرد به نسبت تعداد سهامی که در اختیار دارد، مالک بخشی از آن شرکت می شود و می تواند از سود شرکت و نوسانات قیمت سهام منتفع شود.

نقش بورس در اقتصاد کشور

بورس نقش های متعددی در اقتصاد کشور ایفا می کند. از مهمترین کارکردهای آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تامین مالی: بورس از طریق جذب و به کار انداختن سرمایه های راکد، حجم سرمایه گذاری در جامعه را افزایش می دهد.
• کنترل نقدینگی: در شرایط افزایش نقدینگی، دولت می تواند با فروش سهام و انتشار اوراق مشارکت، نقدینگی زیاد موجود در جامعه را جمع آوری کند و از تورم بیشتر جلوگیری کند.
• تنظیم معاملات: بورس بین عرضه کنندگان و تقاضاکنندگان سرمایه ارتباط برقرار می کند و معاملات بازار سرمایه را تنظیم می نماید.
• شفافیت اقتصادی: با قیمت گذاری سهام و اوراق بهادار، بورس تا حدودی از نوسان شدید قیمت ها جلوگیری می کند.

البته رابطه بورس و اقتصاد پیچیده است و الزاماً بازتاب دهنده مستقیم وضعیت اقتصاد واقعی نیست.

مفهوم سهام و اوراق بهادار

سهام به عنوان یکی از انواع اوراق بهادار، بیانگر میزان مالکیت یک سرمایه گذار در یک شرکت است. به عبارتی، مالکیت یک شرکت به تعدادی سهم تقسیم می شود و دارندگان سهام به نسبت تعداد سهام هایی که خریداری کرده اند، در مالکیت آن شرکت سهیم هستند.

اوراق بهادار به اوراقی گفته می شود که ارزش داشته باشند و حقوق مالی برای مالک خود ایجاد کنند. این اوراق به سه گروه اصلی تقسیم می شوند:

1. اوراق بدهی (مانند اوراق مشارکت)
2. اوراق حقوق صاحبان سهام (سهام)

ابزارهای مشتقه

طبق آمار شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویهٔ وجوه (سمات)، تعداد افرادی که در ایران کد سهامداری (کد معاملاتی) دریافت کرده اند از ۹.۶ میلیون نفر فراتر رفته است.

تاریخچه و ساختار بورس ایران

تاریخچه بازار سهام ایران به سال ها قبل از تأسیس رسمی آن برمی گردد. در طول دهه ها، بورس ایران با تغییرات ساختاری متعددی روبرو بوده که به شکل گیری نظام منسجم بازار سرمایه امروزی منجر شده است. این روند و تاریخچه نشاندهنده این است که بازار بورس برعکس بازار NFT قدمت زیادی دارد.

شروع فعالیت بورس تهران در سال ۱۳۴۶

ایده اولیه تاسیس بورس اوراق بهادار در ایران به سال ۱۳۱۵ برمی گردد، زمانی که کارشناسی بلژیکی به نام "وان لوترفلد" به درخواست دولت ایران، مطالعاتی درباره تشکیل بورس اوراق بهادار در ایران انجام داد و طرح قانونی تاسیس و اساسنامه آن را تهیه کرد. با این حال، با آغاز جنگ جهانی دوم، این مطالعات متوقف شد.

پس از تحولات اقتصادی و اجتماعی دهه ۱۳۴۰، سرانجام در اردیبهشت ۱۳۴۵ لایحه قانون بورس اوراق بهادار در مجلس شورای ملی به تصویب رسید. بورس اوراق بهادار تهران رسماً در پانزدهم بهمن ماه ۱۳۴۶ فعالیت خود را با انجام چند معامله روی سهام بانک توسعه صنعتی و معدنی که بزرگترین مجتمع واحدهای تولیدی و اقتصادی در آن زمان بود، آغاز کرد. طی ۱۱ سال فعالیت آغازین بورس تا سال ۱۳۵۷، در مجموع سهام ۱۰۵ شرکت در بورس اوراق بهادار پذیرفته شد.

نقش فرابورس و بورس کالا

امروزه چهار بورس بزرگ کشور تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت می کنند. یکی از مهم ترین آن ها، فرابورس ایران است که به عنوان یکی از ارکان بازار سرمایه کشور در ۱۹ آبان ۱۳۸۷ مجوز فعالیت خود را از سازمان بورس و اوراق بهادار دریافت کرد و رسماً از ۶ مهر ۱۳۸۸ فعالیت خود را آغاز نمود. هدف اصلی از تاسیس فرابورس، تسهیل ورود شرکت های کوچک و متوسط به بازار سرمایه، افزایش نقدشوندگی سهام و تنوع بخشی به ابزارهای مالی بوده است.

از سوی دیگر، بورس کالای ایران ابتدا با تشکیل دو بورس مجزا آغاز شد: سازمان کارگزاران بورس فلزات تهران در شهریور ماه ۱۳۸۲ و سازمان کارگزاران بورس کالای کشاورزی در شهریور ماه ۱۳۸۳. با بازنگری و تصویب قانون بازار اوراق بهادار در سال ۱۳۸۴، این دو بورس ادغام شدند و بورس کالای ایران از ابتدای مهرماه ۱۳۸۶ فعالیت خود را آغاز کرد.

توسعه بورس انرژی و بورس مسکن

بورس انرژی به عنوان چهارمین رکن بازار سرمایه در ۱۷ تیرماه ۱۳۹۱ با ادغام بورس نفت ایران و بورس جدیدالتاسیس بخش برق شکل گرفت. این بورس رسماً از تاریخ ۱۹ اسفند همان سال شروع به بهره برداری کرد و به عنوان بزرگترین بستر تخصصی معاملات حامل های انرژی در کشور شناخته می شود.

در مجموع، توسعه این چهار بازار (بورس اوراق بهادار، فرابورس، بورس کالا و بورس انرژی) تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار، زیرساخت قدرتمندی برای بازار سرمایه ایران فراهم کرده است. همچنین، با پیشرفت فناوری، از سال ۱۳۸۹ سامانه معاملات برخط (آنلاین) با هدف توسعه بازار سرمایه، سهولت و عدالت در معاملات راه اندازی شد که موجب رشد تعداد فعالان بازار و افزایش فعالیت مستقیم در این بازار گردیده است.

انواع بورس در ایران

بازار سرمایه ایران از چندین بازار تخصصی تشکیل شده که هر کدام کارکردهای منحصر به فردی دارند مانند بازار کریپتو که شاخه های متفاوتی دارد. این تنوع بازارها امکان سرمایه گذاری در طیف گسترده ای از دارایی ها را برای فعالان اقتصادی فراهم کرده است.

بورس اوراق بهادار

بورس اوراق بهادار تهران، اصلی ترین بازار سرمایه ایران است که در سال ۱۳۴۶ تأسیس شد. در این بازار، سهام شرکت ها و اوراق بهادار مانند اوراق مشارکت معامله می شوند. ساعات معاملات این بازار از شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۹ صبح تا ۱۲:۳۰ است و پیش گشایش بازار از ساعت ۸:۳۰ تا ۹ صبح انجام می شود.

فرابورس ایران

فرابورس به عنوان دومین بازار بزرگ سرمایه ایران، از سال ۱۳۸۷ فعالیت خود را آغاز کرد و وظیفه اصلی آن ساماندهی شرکت هایی است که شرایط ورود به بورس را ندارند. این بازار شامل چندین بخش اصلی است: بازار اول، بازار دوم، بازار سوم، بازار ابزارهای نوین مالی، بازار پایه (شامل سه بخش زرد، نارنجی و قرمز)، بازار مشتقه و بازار نوآفرین.

بورس کالا

بورس کالای ایران که در مهرماه ۱۳۸۶ از ادغام بورس فلزات تهران و بورس کالای کشاورزی تشکیل شد، به دادوستد نقد، نسیه و سلف انواع محصولات صنعتی و کشاورزی می پردازد. معاملات کالای فیزیکی در این بورس به روش مزایده انجام می شود، به گونه ای که فروشنده حداقل قیمت را اعلام می کند و نهایتاً کالا به پیشنهاد دهنده بالاترین قیمت فروخته می شود.

بورس انرژی

بورس انرژی ایران در سال ۱۳۹۱ تأسیس شده و به منظور انجام معاملات حامل های انرژی مانند نفت، گاز، برق و سایر فرآورده های انرژی فعالیت می کند. این بورس از بازار فیزیکی، بازار مشتقه و بازار فرعی تشکیل شده و مزایای آن شامل معافیت مالیاتی، امکان بازاریابی محصولات و کاهش هزینه های معاملاتی است.

بازار آتی

در بازار آتی، خریدار و فروشنده در زمان حال برای انجام معامله ای در آینده توافق می کنند. نخستین قرارداد آتی در ایران در سال ۱۳۸۷ برای معامله سکه تمام بهار آزادی راه اندازی شد. از ویژگی های اصلی این بازار، امکان کسب سود در هر دو جهت افزایش و کاهش قیمت ها، کارمزد اندک معاملات، تسویه حساب روزانه و دارا بودن اهرم مالی است.

بازار آپشن

بازار آپشن یا اختیار معامله، بازاری است که در آن قراردادهای اختیار معامله دادوستد می شوند. تفاوت اصلی این بازار با بازار آتی این است که در قرارداد آتی، هر دو طرف متعهد به انجام معامله هستند، اما در اختیار معامله، فقط فروشنده متعهد است و خریدار اختیار دارد معامله را انجام دهد یا خیر.

علاوه بر این بازارهای اصلی، بازارهای دیگری نیز در کنار آنها فعالیت می‌کنند که از جمله می‌توان به بازار ابزارهای مشتقه، بازار اوراق بهادار بدهی و بازار معاملات اوراق بهادار رهنی اشاره کرد. هر کدام از این بازارها، با توجه به قوانین و مقررات خاص خود اداره می‌شوند و سرمایه‌گذاران می‌توانند با توجه به اهداف و ریسک‌پذیری خود، در آنها سرمایه‌گذاری کنند. انتخاب بازار مناسب برای سرمایه‌گذاری، نیازمند بررسی دقیق عوامل مختلفی مانند نوع اوراق بهادار، شرایط بازار، ریسک‌ها و بازده مورد انتظار است. شما میتوانید باشرکت در دوره بورس که یکی از دوره های آلند است به خوبی این موارد را درک کنید و شناخت کافی از آنها داشته باشید.

مزایا و معایب سرمایه گذاری در بازار سهام (بورس)

سرمایه گذاری در بازار سهام، مانند هر فرصت سرمایه گذاری دیگر، مجموعه ای از مزایا و معایب را به همراه دارد. شناخت این دو روی سکه، برای تصمیم گیری آگاهانه ضروری است.

مزایا: شفافیت، نقدشوندگی، سودآوری

شفافیت یکی از برجسته ترین ویژگی های بازار سهام است. در این بازار، اطلاعات مربوط به شرکت ها و معاملات به صورت منظم منتشر می شود که این امر به سرمایه گذاران امکان می دهد تا با آگاهی بیشتری تصمیم گیری کنند. شفافیت بالا منجر به تشکیل بازاری نقدشونده تر می شود. همچنین کیفیت افشای بالا می تواند عدم تقارن اطلاعاتی را کاهش و نقدشوندگی را افزایش دهد.

نقدشوندگی بالا، دیگر مزیت قابل توجه بورس است. نقدشوندگی به معنای توانایی تبدیل دارایی به وجه نقد در کمترین زمان ممکن، با کمترین هزینه و بدون تاثیر زیاد بر قیمت آن است. این ویژگی به سرمایه گذاران اجازه می دهد تا در صورت نیاز، به سرعت و با کمترین ضرر، سرمایه خود را از بازار خارج کنند.

از نظر سودآوری، بازار سهام در مقایسه با سایر بازارها پتانسیل بازدهی قابل توجهی دارد. علاوه بر این، سرمایه گذاران از دو طریق می توانند کسب سود کنند: سود ناشی از افزایش قیمت سهام (سود سرمایه ای) و سود تقسیمی شرکت ها (DPS). البته، این سودآوری با پذیرش سطح معینی از ریسک همراه است.

معایب: نوسانات بالا، ریسک های سیاسی و اقتصادی

نوسانات قیمت، اصلی ترین چالش بازار سهام است. بازارهای مالی در مقایسه با سایر بازارها معمولاً نوسان و تغییرات قیمت بیشتری را تجربه می کنند که این امر احتمال زیان سرمایه گذاران را افزایش می دهد. ریسک نوسان در بورس بیشتر از دیگر بازارها است و این نوسانات گاهی باعث ضرر و زیان سنگین سهامداران می شوند.

ریسک های سیاسی نقش تعیین کننده ای در شکل گیری روند شاخص ها دارند. شدت ریسک های سیاسی و تنش های ژئوپلیتیک به قدری بالاست که سایر مؤلفه های اثرگذار، از جمله عوامل بنیادی، عملاً از سوی سرمایه گذاران نادیده گرفته می شوند. ریسک سیاسی یکی از انواع ریسک های سیستماتیک یا غیر قابل اجتناب است که از عواملی خارج از کنترل شرکت ها ناشی می شود.

نقش تحلیل در کاهش ریسک

تحلیل، ابزاری قدرتمند برای کاهش ریسک سرمایه گذاری است. تحلیل فاندامنتال یکی از روش های موثر برای کاهش ریسک محسوب می شود که بر بررسی و تحلیل عوامل اساسی و بنیادین مرتبط با یک دارایی مالی تمرکز دارد. از طریق بررسی صورت های مالی، وضعیت صنعت و عوامل اقتصادی کلان، سرمایه گذاران می توانند تصویر دقیق تری از وضعیت شرکت ها داشته باشند.

آشنایی با تحلیل تکنیکال و ابزارهای آن نیز می تواند افراد را در مسیر سرمایه گذاری در بورس یاری کند. سرمایه گذاران با برخورداری از مهارت های تحلیل تکنیکال می توانند با پیش بینی روندها، نقاط ورود و خروج به سهم های مختلف بازار را شناسایی کنند.

تنوع بخشی به سرمایه گذاری ها نیز راهکار موثر دیگری برای کاهش ریسک است. اگر به سبد دارایی خود تنوع ببخشید، می توانید به حد قابل توجهی ریسک های مختلف را کاهش دهید. در این صورت، حتی اگر یک شرکت یا پروژه دچار مشکل شود، کل سرمایه معامله گر متضرر نخواهد شد.

نحوه ورود به بازار بورس برای افراد تازه کار

ورود به بازار بورس نیازمند طی کردن مراحل مشخصی است که برای افراد تازه کار ممکن است کمی چالش برانگیز باشد. با این حال، این مسیر با آگاهی از مراحل اصلی، ساده تر خواهد شد.

دریافت کد بورسی از کارگزاری

کد بورسی، شناسه یکتایی است که برای شناسایی و انجام معاملات در بازار بورس به هر سرمایه گذار اختصاص داده می شود. برای دریافت کد بورسی، ابتدا باید در سامانه سجام (سامانه جامع اطلاعات مشتریان) ثبت نام کرد. پس از ثبت نام در سجام، می توان از طریق کارگزاری ها به صورت کاملاً رایگان و بدون نیاز به مراجعه حضوری کد بورسی دریافت کرد.

فرآیند احراز هویت به چند شیوه انجام می شود: غیرحضوری، مراجعه به دفاتر پیشخوان دولت یا مراجعه به شعب کارگزاری. حداقل سرمایه مورد نیاز برای ورود به بازار بورس ۵۰۰ هزار تومان است. پس از تکمیل مراحل، معمولاً ظرف ۲ روز کاری، کد بورسی صادر و نام کاربری و رمز عبور معاملات از طریق پیامک ارسال می شود.

آشنایی با سامانه های معاملاتی آنلاین

پس از دریافت کد بورسی، می توانید از سامانه های معاملاتی آنلاین استفاده کنید. یکی از محبوب ترین این سامانه ها، ایزی تریدر است که بیشترین تعداد کاربر را در میان سامانه های معاملاتی بازار سرمایه دارد و در دو نسخه وب و موبایل قابل استفاده است.

معاملات بورس از ساعت ۹:۰۰ تا ۱۲:۳۰ روزهای شنبه تا چهارشنبه انجام می شود و ساعت پیش گشایش بازار از ۸:۳۰ تا ۹:۰۰ است. با سیستم جدید معاملاتی، می توانید سهامی که همان روز خریداری کرده اید را بفروشید. همچنین در صورتی که به مدت یک ماه از حساب خود استفاده نکنید، حساب شما مسدود خواهد شد.

روش های غیرمستقیم سرمایه گذاری (صندوق ها)

برای افرادی که وقت کافی برای تحلیل و بررسی بازار ندارند، سرمایه گذاری غیرمستقیم از طریق صندوق های سرمایه گذاری گزینه مناسبی است. این صندوق ها نقش واسط مالی را دارند که مبالغ خرد را از سرمایه گذاران مختلف جمع آوری کرده و به صورت تخصصی در ابزارهای مالی گوناگون سرمایه گذاری می کنند.

مزایای صندوق های سرمایه گذاری شامل مدیریت حرفه ای توسط تیمی از تحلیل گران و متخصصان، نقدشوندگی بالا و امکان سرمایه گذاری با مبالغ کم حتی کمتر از ۱۰۰ هزار تومان است. انواع مختلف صندوق ها شامل صندوق های درآمد ثابت (کم ریسک)، صندوق های سهامی (پرریسک) و صندوق های مختلط (ریسک متوسط) می باشد.

مقایسه بازار سهام با دیگر بازار های مالی

در بررسی گزینه های سرمایه گذاری، مقایسه بازار سهام با سایر بازارهای مالی اهمیت ویژه ای دارد. حجم معاملات در این بازارها تفاوت چشمگیری دارد؛ بازار فارکس با میانگین ۷.۵ تریلیون دلار معاملات روزانه، بزرگترین بازار مالی جهان است، در حالی که بورس نیویورک روزانه حدود ۵۰ میلیارد دلار معامله دارد.

از نظر ساعات معاملاتی، بازار فارکس ۲۴ ساعته و ۵ روز در هفته فعال است، اما بورس تهران تنها از ساعت ۹ تا ۱۲:۳۰ به مدت ۵ روز در هفته باز است. در خصوص مالکیت، خریدار سهام مالکیت قانونی آن را کسب می کند، در حالی که در فارکس، معامله گران مالکیتی در ارز پایه قرارداد ندارند.

از دیدگاه بازدهی، طی ۵ سال گذشته، طلای ۱۸ عیار با بازدهی سالانه نزدیک به ۵۰ درصد در صدر بوده، پس از آن تورم با ۴۰ درصد، مسکن با ۳۴ درصد و دلار با ۳۲ درصد قرار گرفته اند. در همین دوره، شاخص کل بورس تنها ۴.۲ درصد رشد سالانه داشته است.

بر اساس آمارهای دیگر، بازدهی بورس در پنج سال منتهی به سال ۱۴۰۱، با رشد ۱۶۲۹ درصدی بالاترین بازدهی را در میان بازارهای مالی داشته است. این تفاوت آماری به دوره زمانی مورد بررسی بازمی گردد.

بورس از نظر شفافیت، نظارت قانونی و سهولت معاملات مزیت دارد. همچنین می توان با سرمایه اندک (۵۰۰ هزار تومان) وارد این بازار شد.

جمع بندی

بازار سهام ایران با چهار رکن اصلی خود، بستری مناسب برای جذب سرمایه های خرد و کلان جامعه فراهم کرده است. بنابراین سرمایه گذاران می توانند با شناخت صحیح از مفاهیم پایه، قوانین و مقررات این بازار، فرصت های مناسبی برای رشد سرمایه خود بیابند. شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران (تدپیکس) به عنوان دماسنج اقتصادی، نشان دهنده نوسانات و تحولات این بازار پویا است که گاهی رکوردهای چشمگیری ثبت می کند. شفافیت، نقدشوندگی و پتانسیل سودآوری بالا از مهمترین مزایای بازار بورس محسوب می شوند. همچنین امکان کسب سود از دو طریق افزایش قیمت سهام و سود تقسیمی شرکت ها، جذابیت این بازار را دوچندان کرده است. از سوی دیگر، نوسانات قیمت، ریسک های سیاسی و اقتصادی، چالش های پیش روی سرمایه گذاران هستند که باید به دقت مدیریت شوند.

تحلیل های فاندامنتال و تکنیکال، ابزارهای قدرتمندی برای کاهش ریسک سرمایه گذاری در بازار بورس هستند. علاوه بر این، تنوع بخشی به سرمایه گذاری ها می تواند ریسک های مختلف را به حد قابل توجهی کاهش دهد. افرادی که وقت یا دانش کافی برای تحلیل بازار ندارند، می توانند از روش های غیرمستقیم سرمایه گذاری مانند صندوق ها بهره ببرند. مقایسه بازار سهام با سایر بازارهای مالی نشان می دهد که این بازار از نظر شفافیت، نظارت قانونی و سهولت معاملات مزیت دارد. همچنین حداقل سرمایه ۵۰۰ هزار تومانی برای ورود به بازار بورس، آن را به گزینه ای در دسترس برای اقشار مختلف جامعه تبدیل کرده است.

بدون تردید، موفقیت در بازار سهام نیازمند صبر، دانش و استراتژی مناسب است. سرمایه گذارانی که با آگاهی کامل از مفاهیم، فرصت ها و ریسک های این بازار وارد آن میشوند، شانس بیشتری برای کسب سود خواهند داشت. درک تاریخچه و ساختار بورس ایران، آشنایی با انواع بازارهای آن و روش های ورود به این بازار، پایه محکمی برای سرمایه گذاری موفق فراهم می کند.

سرانجام، با توجه به بیش از ۹.۶ میلیون دارنده کد سهامداری در ایران، بازار بورس به یکی از مهمترین ارکان اقتصادی کشور تبدیل شده است. این بازار نه تنها نقش مهمی در تأمین مالی شرکت ها و پروژه ها دارد، بلکه فرصتی برای حفظ و افزایش ارزش دارایی های مردم در برابر تورم فراهم می کند. بنابراین آگاهی از اصول و قواعد این بازار، گامی ضروری در مسیر توسعه اقتصادی کشور و بهبود وضعیت مالی شهروندان است.