قطعی تماس و پیامک برای اولین بار در ایران | بی سابقه ترین قطعی

قطعی سراسری پیامک و تماس از طریق موبایل به طوری کلی مختل شد و حتی در ساعات اولیه قطعی یعنی روز پنج شنبه ۱۸ دی ماه از ساعت ۲۰ آغاز شد و حتی در روز جمعه نیز این موضوع ادامه پیدا کرد. در کنار قطعی سراسری تماس و پیامک قطعی اینترنت نیز شدیدا به چشم می خورد و در واقع یکی از بی سابقه ترین قطعی های ممکن در ایران زخ داد که همچنان تا به امروز چهارشنبه ۲۴ دی ماه شاهد این قطعی هستیم و ارتباط همچنان مختل شده است به گفته برخی از منابع ممکن است این قطعی ادامه دار باشد و تا روز های آینده نیز شاهد این روند باشیم. در ادامه به قطعی تماس و پیامک سراسری برای اولین بار در ایران می پردازیم.

قطعی پیامک و تماس از طریق موبایل در قرن ۲۱

در این روزها یکی از بی سابقه ترین قطعی های ایران را شاهد هستیم که امکان هر گرونه ارتباطی به طور کل در ساعات اولیه این رخداد را به چشم دیدیم. این روند نه تنها روی ارسال پیامک و همینطور عدم برقراری تماس تاثیر گذاشت بلکه با قطعی اینترنت نیز روی برخی فعالیت های دیگر همچون خودپرداز های بانک ها و کارتخوان های فروشگاه ها نیز تاثیر عمیق گذاشت و تقریبا هیچ  سایت داخلی نیز بالا نمی آمد و عملا از دسترس خارج شده بود و هیچ تراکنشی انجام نمی شد.

طبق گزارشات بدست آمده از ساعات اولیه قطعی بی سابقه تا امروز حدود ۸۰ درصد تراکنش ها کاهش یافته و عملا ضربه سنگینی به اقتصاد و اقتصاد دیجیتال وارد شده که در نوع خود یک رکورد محسوب می شود. در این روزها درخواست پول نقد به طور تساعدی بالا رفته و حتی بانک ها در تامین پول نقد برای مردم به مشکل خورده اند. اگر این روند ادامه دار باشد درواقع سال ها تلاش برای بهبود و توسعه زیر ساخت های این کشور در زمینه دیجیتال و ارتباطات به طور کل از بین رفته و حتی سرمایه گزاری های زیاد برای پیامرسان های داخلی نیز همگی به صورت کلی از بین رفت و تقریبا بلا استفاده مانده اند.

عدم برقراری تماس برای خانواده هایی که فرزندانشان در آن سوی مرزها هستند و هیچ ارتباطی با آن ها نمی توانند داشته باشند نیز در نوع خود نگران کننده است چرا که تقریبا یک هفته است که ایرانیاین خارج از کشور هیچ راه ارتباطی با بستگان خود در ایران ندارند و این روزها را با نگرانی از وضعیت آن ها می گذرانند. این قطعی بی سابقه در ارسال پیامک ها هم در نوع خود بی سابقه بود و بنظر می رسد تنها ارسال پیام از سوی مراجع قانونی ممکن است.

قطعی پیامک و عدم ارسال کد بانکی

واقعیت این است که کسب و کارهای اقتصاد دیجیتال هنوز از بستر نقاهت خسارات ناشی از قطع اینترنت و اختلال های دیگر در فرایندهای کسب و کار در دوره جنگ ۱۲ روزه برنخاسته اند. در همان زمان نیز برآورد می شد که بازتوانی شرکت ها و جبران زیان های متحمله، مدت ها طول خواهد کشید و در مواردی غیرقابل جبران خواهد بود. اما حالا بر پیکر نحیف و بیمار کسب و کارهای اقتصاد دیجیتال کشور، یک ضربه ناگهانی دیگر نیز وارد شده که شاید از نظر ابعاد، به همان اندازه باشد. این دو قطعی پی در ‌پی، می توانند اثر یکدیگر را تشدید کنند و بحران کسب و کارها را به صورت نمایی افزایش دهد.

بسیاری از تراکنش های بانکی از طریق درگاه های بانک به خوبی انجام نمی شود و بسیاری از کاربران در انجام تراکنش های بانکی به مشکلات بسیاری برخورد کرده اند. عدم دریافت رمز پویا برای انجام این فعالیت خود نشان دهنده این اتفاق است. احتمال می رود در روزهای آتی این محدودیت ها کاهش پیدا کند اما خسارات به بار آمده تا مدت ها سایه خود را روی اقتصاد دیجیتال خواهد انداخت.

عدم ورود به پنل ادمین بدون دریافت پیامک کد تایید

در چند روز گذشته برخی از سایت های ایرانی با وارد کردن دامین آن ها در سرچ بار مرورگر می شود دسترسی داشت اما چند مورد جالب وجود دارد. اول این که بسیاری از صاحبان وب سایت ها و کسب و کار ها در ورود به پنل ادمین خود به مشکل خوده و این مورد با اختلال همراه است چرا که بعضی از آن ها ورود به پنل ادمین را فقط از طریق پیامک کد ورود ایجاد کرده بودند. دوم کاربرانی هستند که می خواهند وارد پنل کاربری خود شوند و از آن استفاده کنند و آن ها نیز برای ورود به کد تایید که از طریق پیامک ارسال می شود ناممکن شده است. 

اینترنت همچنان قطع است، پیامک ارسال نمی شود و پیا ‌رسان های داخلی هم مسدود هستند. موضوعی که کسب و کارهای آنلاین کوچک و متوسط را عملاً نابود کرده است. در ماه های منتهی به عید، فروش آنها کاملاً صفر شده، مردمی که تنها راه گذران زندگی شان از همین مسیر بوده است.  کاربران ایرانی تنها می توانند از چند سایت داخلی بازدید کنند، پیام رسان های داخلی قابلیت چت کردن را از دسترس خارج کرد‌ه اند و فراتر از آن، مسئولان تصمیم گرفته اند جلوی هرگونه ارتباط اینترنتی حتی در بخش نظرات سایت ها را بگیرند. 

طی حدود ۳۶ ساعت ابتدایی قطعی اینترنت، سرویس های داخلی هم به شکل بی سابقه ای از دسترس خارج شدند. یکی از مواردی که تا حد زیادی کاربران ایرانی را تحت تاثیر قرار داد، مسدود شدن ارسال رمز عبور یک بار مصرف (OTP) برای ورود به سایت های ایرانی بود. با وجود اینکه این مسئله از روز شنبه، ۲۰ دی ماه ۱۴۰۴، به تدریج رفع شد اما محدودیت های دیگر به قوت خود باقی است. طی چند روز اخیر ارسال پیامک قطع شده است و شهروندان تنها می توانند پیامک های مربوط به حوادث اخیر را دریافت کنند. 

همچنین برقراری تماس تلفنی از طریق سیم کارت، در ساعاتی از شبانه روز، به ویژه از ساعت ۱۹ عصر به بعد مسدود می شود. جدای از این اگر بخواهید یک سایت عادی را باز کنید، آدرس آن باید در ذهنتان باشد (سایت ایران) و الا هیچ راهی برای دسترسی به وبسایت مدنظر وجود ندارد. سرشماره های پیامکی برای ارتباط با مشتریان و ارسال آدرس وبسایت هم قطع است. پس یک فروشگاه قابل دسترس از طریق شبکه داخلی هیچ راه و زیرساختی برای اطلاع رسانی آدرس فروشگاه خود به مشتریانش ندارد.

زمان بازگشت راه های ارتباطی همچنان نامعلوم است

طبق گزارشات بدست آمده احتمالاً در یکی دو هفته آتی، تصمیم گیری نهایی برای دسترسی بیشتر به فضای اینترنت، در نهادهای مربوطه انجام خواهد شد. در این گزارش آمده که در حال حاضر، شبکه ملی اطلاعات فعال شده و در بستر آن، تقریبا تمام وب سایت های داخلی در دسترس است: «برخی نقاط ضعف نیز وجود دارد که تلاش بر این است تا در روزهای آتی شبکه ملی تمام قد وارد مدار شده و دسترسی کامل به وب سایت ها و خدمات داخلی فراهم شود.»

در حالی که پیام رسان های داخلی غیرفعال هستند، طبق گزارشات شبکه های اجتماعی داخلی به طور نسبی فعال شدند و روند افزایش دسترسی در حال اقدام است: «در حال حاضر، کانال های رسمی امکان ارسال پیام در پیام رسان های داخلی را دارند و تلاش بر این است ارسال پیام برای تمامی کاربران، فعال شود.» در نتیجه، به نظر می رسد در یکی دو هفته آتی، تصمیم گیری نهایی برای دسترسی بیشتر به فضای اینترنت، در نهادهای مربوطه انجام خواهد شد.

قطعی اینترنت در حالی وارد هفتمین روز متوالی شده است که هنوز هم زمان مشخصی در مورد وصل مجدد آن از مسئولین ارائه نمی شود. این مشکل باعث بروز مشکلات زیادی برای کاربران شده است و محدودیت های مختلفی را هم پیش روی فعالان کسب و کار، از جمله فروشگاه ها گذاشته است.

قطع ارتباط با جهان بدون اینترنت و بدون تماس

یک هفته است که اینترنت قطع شده و ایران عملاً از چرخه ارتباطات جهانی حذف شده است. این اتفاق نه یک اختلال مقطعی است، نه یک تصمیم فنی کوتاه مدت؛ بلکه یک خاموشی کامل دیجیتال است که اثراتش مستقیم و بدون واسطه بر زندگی حرفه ای، رسانه ای و اقتصادی کشور فرود آمده است. یکی از بزرگ ترین و مخرب ترین پیامدهای این قطعی، قطع کامل ارتباطات بین المللی با ناشران و شرکت های خارجی است. ارتباط هایی که طی بیش از ده سال، با تلاش مستمر و بر اساس اعتماد حرفه ای شکل گرفته بودند، حالا در عرض چند ساعت از بین رفته اند. ایمیل ها بی پاسخ مانده اند، پیام رسان های بین المللی از کار افتاده اند و در عمل، هیچ مسیر جایگزینی برای ادامه همکاری وجود ندارد.

این اتفاق در شرایطی رخ می دهد که رسانه های ایرانی پیش از این نیز زیر فشار تحریم های بین المللی قرار داشتند. در سال های اخیر، برخی ناشران خارجی صراحتاً اعلام کردند که به دلیل تحریم ها قادر به ادامه همکاری نیستند. حالا قطعی اینترنت، همان پیام را از داخل تکرار می کند: همکاری با رسانه های ایرانی پرریسک، ناپایدار و غیرقابل اعتماد است.

قطع اینترنت شاید در نگاه تصمیم گیران، ساده ترین و کم دردسرترین راه حل باشد، اما واقعیت این است که هر روز خاموشی دیجیتال، بخشی از سرمایه اجتماعی، اعتبار حرفه ای و ارتباط ایران با جهان را می سوزاند. اینترنت که وصل شود، شاید پیام ها برسند؛ اما اعتماد از دست رفته، همکاری های نابودشده و فرصت هایی که سوختند، به این سادگی بازنمی گردند. این هزینه ای است که یک بار دیگر، بی صدا و بدون پاسخ گویی، به همه تحمیل شده است.

این مقاله توسط تیم نویسندگان آلنداینوست تهیه و تولید شده است. از این که همراه ما بودید صمیمانه سپاسگزاریم.